Không làm chủ được chi tiêu, nóng vội khi cần tiền, thiếu kinh nghiệm, năng lực tài chính khiến người trẻ "sập bẫy" vay tiêu dùng qua ứng dụng lậu.
Theo số liệu của Cục Tín dụng Singapore (CBS), mức nợ cá nhân trung bình và số dư thấu chi của rất nhiều người trong độ tuổi 20-30 tăng nhanh, với khoảng tăng 23% trong quý I/2021 so với quý IV/2020. CBS cũng cho biết, đối với những người dưới 30 tuổi, phần trăm nợ thế chấp tăng 2,6%. Một cuộc khảo sát năm 2018 của CNBC, cho thấy, gần 40% thanh niên 18-21 tuổi và 51% millennials đã xem xét những khoản vay ngắn hạn.
Tại Việt Nam, vay tiêu dùng được xem như là "cứu cánh" đối với nhiều người, đặc biệt là giới trẻ khi có nhu cầu nhưng bản thân chưa đủ khả năng chi trả ngay lập tức trong khi lại cách "chuẩn" vay ngân hàng khá xa. Bên cạnh các ứng dụng cho vay tiền chính thống, hoạt động công khai, minh bạch, thị phần xuất hiện ngày càng nhiều ứng dụng cho vay tiền núp dưới hình thức "tín dụng đen" hay còn được gọi là ứng dụng cho vay lậu. Trong đó, đối tượng bị lừa đảo chủ yếu là những người trẻ.
gần đây, VnExpress đưa tin một số ít nạn nhân Điêu đứng vì các app cho vay lậu. Câu chuyện của Thủy Hương (TP HCM) khổ sở vì bị nhân viên app tín dụng đen ghép Tấm hình vào các web khiêu dâm khi không kịp trả nợ đúng thời hạn là điển hình của bẫy tín dụng đen.
Các chuyên gia cho rằng, thiếu kiến thức về tài chính là 1 trong những nguyên nhân chủ yếu khiến người trẻ dễ "sập bẫy" vay tiêu dùng qua ứng dụng lậu. Ông Alwaleed Alatabani, chuyên gia trưởng lĩnh vực tài chính của Ngân hàng thế giới (WB) tại Việt Nam cho biết, phổ cập tài chính ở Việt Nam còn thấp, nên mức độ người dân có khả năng, hiểu biết về tài chính cũng không cao. điều tra khảo sát Am hiểu tài chính do Master Card tổ chức năm 2017 tại 16 nước và vùng lãnh thổ thuộc khu vực châu Á - Thái Bình Dương cho kết quả, người trẻ Việt dù hoạch định khá tốt nhưng tiêu giảm về kỹ năng quản lý và điều hành tiền cơ bản và yếu nhất về kỹ năng đầu tư tài chính.
Giới trẻ dễ dàng tiếp cận nguồn vay qua các ứng dụng trên điện thoại. Ảnh: earlysalary
Hiếm người trẻ tuổi nào có thể vượt qua được những cám dỗ nhất thời để tập trung vào việc tiết kiệm. giờ đây, xã hội ngày một phát triển, nhu cầu hưởng thụ của con người cũng ngày một cao hơn. Một bộ phận người trẻ có tư tưởng YOLO ("you only live once", tạm dịch: bạn chỉ sống một lần duy nhất). Với họ, cuộc sống không chỉ có đi làm, kiến tiền, mà còn phải có hưởng thụ, thậm chí làm bao nhiêu hưởng thụ hết bấy nhiêu. ít nhiều bạn trẻ "nướng" tổng thể toàn bộ số tiền kiếm được để đi du lịch, sở hữu những món đồ công nghệ hiện đại, trải nghiệm những dịch vụ tân thời.
Tâm niệm "không ai biết được ngày mai thế nào, nên cứ tranh thủ mà tận hưởng cuộc sống hết mức có thể" của các bạn trẻ dẫn đến việc không có kế hoạch giá thành cụ thể, không dự trù cho những rủi ro phát sinh. cho nên, khi gặp tình cảnh thiếu tiền, họ sẽ có nhu cầu vay tín dụng. Lợi dụng lỗ hổng này, các tổ chức tín dụng đen tìm cách chào gọi, nói là lãi suất ưu đãi nhưng thực chất cho vay với lãi suất "cắt cổ". còn nếu như không sáng suốt, người tiêu dùng rất dễ bị "dắt mũi".
Tâm lý cần tiền gấp cũng khiến không ít người tìm đến các ứng dụng cho vay nhanh mà không khai phá kỹ. một số bạn trẻ có xu hướng đầu tư nhưng vội vàng, thiếu kinh nghiệm dẫn đến thua lỗ. Tuấn Kiệt (TP HCM) từng rơi vào cảnh thảm cảnh khi bị tổ chức tín dụng đen đòi nợ. Đầu tư thua lỗ 10 triệu đồng, do ngại làm các thủ tục vay vốn ngân hàng tinh vi, trong khi số tiền không quá lớn, Kiệt tìm đến các ứng dụng cho vay ngay trên quảng cáo ở mạng xã hội.
Sau một lượt tham khảo, Kiệt tải 2 app về và làm các thủ tục vay, mỗi app vay 5 triệu đồng. Sau khi hoàn tất các thủ tục vay, tài khoản của Kiệt nhận về từ 2 app là 5,6 triệu đ, thời hạn chuyển trả lại tiền cho mỗi app là 6 ngày. Nghĩ dễ dàng và đơn giản, số tiền vay ít dễ trả, Kiệt không thể ngờ lãi suất cao ngất ngưởng "lãi mẹ đẻ lãi con" khiến anh chàng càng rơi vào vòng xoáy nợ nần, vay chỗ này đắp chỗ kia. kết quả, từ số tiền nợ 10 triệu đ ban đầu, Kiệt trở thành con nợ gần 100 triệu chỉ sau hai tuần.
Các ứng dụng vay lậu trở khiến nhiều người dân trẻ sập bẫy vì thiếu cảnh giác. Ảnh: Cathryn Virginia - NBC News
Theo American Progress, những đối tượng cho vay đang tận dụng việc sử dụng công nghệ của giới trẻ để tăng cách tiếp cận. Phương thức "tiếp thị" của tín dụng đen cũng ngày càng trực diện như: gửi tin nhắn, dán thông tin với những điều kiện vay đơn giản và mời gọi lãi suất thấp ở vị trí dễ tiếp cận. Sự phát triển nhanh chóng của Internet cũng như số hóa nhiều dữ liệu, cũng khiến các đối tượng xấu dễ dàng tìm kiếm dữ liệu cá nhân để mồi chài người vay tiền.
Bộ Công an khuyến cao, người dân khi tham gia vay tín dụng, nhất là qua các app cho vay, cần phải khai phá nguồn gốc ứng dụng, xem có thuộc các công ty cho vay tài chính được Ngân hàng Nhà nước cấp phép hay không; đồng thời cảnh giác trước những trường hợp có người đi vay, huy động vốn với lãi suất cao, sinh lời nhanh.
Trong trường hợp tiếp cận với các kênh cho vay khác, phải tìm hiểu rõ các quy định về trả lãi, phạt trả lãi chậm, trả nợ gốc chậm. Bên cạnh đó, người dân cần cảnh giác với các cuộc gọi, tin nhắn từ số lạ; không truy cập vào các đường link được gắn kèm trong nội dung tin nhắn; không thực hiện thao tác làm việc trên điện thoại theo các cú pháp được hướng dẫn bởi người lạ. Người dân cũng cần tránh cung cấp hoặc đăng tải trên mạng xã hội các thông tin cá nhân, không cho mượn các giấy tờ tùy thân.
Huyền Anh
______________________
>>> Nguồn: Tại sao người trẻ dễ 'dính bẫy' ứng dụng cho vay lậu
